Archives for News & Events

TANCOAL YATAKIWA KULIPA DENI LA DOLA MILIONI 10.4


Katibu Mtendaji wa Tume ya Madini, Profesa Shukrani Manya (katikati) akizungumza na waandishi wa habari hawapo pichani kwenye mkutano wake na vyombo vya habari uliofanyika leo tarehe 16 Septemba, 2019. Kulia ni Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula na kushoto ni Mkurugenzi wa Ukaguzi na Biashara ya Madini, Dkt. Venance Mwase.

Tume ya Madini imeitaka kampuni ya kuzalisha makaa ya mawe nchini ya TANCOAL kulipa deni la Dola za Marekani 10,408,798 ambalo ni  kwa kipindi cha Septemba, 2011 hadi Juni, 2019 na kuacha kupotosha umma wa watanzania.

Kauli hiyo imetolewa leo tarehe 16 Septemba, 2019 jijini Dodoma na Katibu Mtendaji wa Tume ya Madini, Profesa Shukrani Manya kwenye mkutano wake na waandishi wa habari kufuatia taarifa za upotoshaji ambazo zimekuwa zikichapishwa na kampuni ya TANCOAL kupitia tovuti ya www.miningreview.com tarehe 03 Septemba, 2019 na kusambazwa kwenye mitandao mingine ya kijamii.

Mkutano huo ulihudhuriwa na Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula, Mkurugenzi wa Ukaguzi na Biashara ya Madini, Dkt. Venance Mwase, Mkurugenzi wa Huduma za Tume, William Mtinya, Meneja wa Usimamizi wa Rasilimaliwatu, Gift Kilimwomeshi, Meneja wa Leseni, Mhandisi Ramadhani Lwamo na Kaimu Meneja wa Utafiti na Sera, Andendekisye Mbije.

Profesa Manya alifafanua kuwa, kampuni ya TANCOAL kupitia taarifa yake ilidai kuwa, Wizara ya Madini kupitia Tume ya Madini imeanza kuitoza TANCOAL tozo ya mrabaha kwenye gharama za usafirishaji wa makaa ya mawe kutoka mgodini hadi kwa mtumiaji wa mwisho wa ndani na nje ya nchi.

 Aliongeza kuwa, kampuni ya TANCOAL ilidai kulazimishwa kuuza makaa ya mawe kwa wateja wenye leseni za biashara ya madini hali itakayoongeza gharama za makaa ya mawe.

Profesa Manya alisema kuwa TANCOAL imekuwa ikilipa tozo ya mrabaha kwa kuzingatia thamani ya madini yakiwa yadi ya Kitai bila kujumuisha gharama za usafirishaji kwenda kwa wateja jambo ni kinyume na Sheria ya Madini ya Mwaka 2010.

“Sheria ya Madini ya Mwaka 2010 kifungu cha 87 (6) kinaelekeza namna ya kukokotoa mrabaha kwa kuzingatia thamani ya madini sokoni (kwa mtumiaji wa mwisho) ambayo inajumuisha gharama za usafirishaji hadi kwa mteja(Gross Value). Utaratibu huu wa malipo umekuwa ukifuatwa na kampuni nyingine zote zinazochimba ama kuuza makaa ya mawe isipokuwa TANCOAL,” alisema Profesa Manya.

Aliongeza kuwa, pamoja na kuelimishwa mara kwa mara juu ya namna ya kukokotoa malipo ya mrabaha kwa mujibu wa Sheria ya Madini ya Mwaka 2010, TANCOALimekuwa ikikaidi kulipa mrabaha kwa kuzingatia msingi huo.

Alisema kuwa, utaratibu ambao kampuni ya TANCOALinautumia kwa kuwauzia wateja wa makaa ya mawe katika yadi ya Kitai badala ya kusafirisha wenyewe au kutumia wafanyabiashara wa madini walioidhinishwa (Mineral Brokers or Dealers) unakwenda kinyume cha Sheria. Kifungu cha 18 (1) cha Sheria ya Madini ya Mwaka 2010 kinakataza mtu au kampuni yeyote isipokuwa mmiliki halali wa leseni ya madini au mfanyakazi wa wamiliki wa leseni hizo: kumiliki, kusafirisha au kuuza madini bila kuwa na kibali cha kufanya hivyo kwa mujibu wa sheria.

Alifafanua kuwa, kutokana na Kampuni ya TANCOAL kulalamikia Madai ya Mrabaha inayotakiwa kulipa Serikalini, iliundwa Timu maalum kwa ajili ya kuhakiki deni la mrabaha unaojumuisha usafirishaji wa makaa ya mawe kwa kwa kipindi cha Septemba, 2011 hadi Juni, 2014 ambayo yalikuwa hayajalipwa pamoja na kufanya upembuzi wa madai ya mrabaha ambao TANCOAL inatakiwa kulipa Serikalini kwa kipindi cha Septemba 2011 hadi Juni, 2019.

Alisema kuwa katika upembuzi na uchambuzi wa takwimu za mauzo na usafirishaji wa makaa ya mawe uliofanyika, imebainika kuwa TANCOAL inatakiwa kulipa USD 1,103,594ikijumuisha na adhabu ya asilimia 50 kwa kipindi cha Septemba 2011 hadi Juni 2014. TANCOAL inapaswa kulipa USD 9,305,205ikijumuisha na adhabu ya asilimia 50 kwa kipindi cha Julai 2014 hadi Juni 2019. Jumla ya malipo ni USD 10,408,798kwa kipindi cha Septemba, 2011 hadi Juni, 2019.

Naye Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula akizungumza katika mkutano huo aliitaka kampuni ya TANCOAL kutopandisha bei ya makaa ya mawe kwa wateja na badala yake kuuza kulingana na bei elekezi zinazotolewa na Tume ya Madini kila mwezi.

Read more

TUME YA MADINI ANDAENI UTARATIBU BIASHARA YA MADINI IFANYIKE KIKANDA – BITEKO


Waziri wa Madini Doto Biteko akizungumza jambo wakati akifungua mkutano wa Wafanyabiashara wa Madini uliofanyika jijini Dodoma.

Asteria Muhozya na Tito Mselem, Dodoma

Waziri wa Madini Doto Biteko ameiagiza Tume ya Madini kuandaa haraka utaratibu utakaowawezesha Wafanyabiashara wa Madini nchini kufanya shughuli zao katika ngazi ya Kanda tofauti na ilivyo sasa ambapo taratibu zinawataka kufanya shughuli hizo katika Mikoa zilipotolewa leseni zao.

Aliyasema hayo Septemba 7, 2019 wakati wa mkutano wa wafanyabiashara hao na wizara uliofanyika jijini Dodoma na kuhudhuriwa na  Viongozi na Wataalam wa wizara na Taasisi zilizo chini yake.

Aidha, Waziri Biteko alieleza kuwa, endapo wadau hao watafanya shughuli zao kwa kuzingatia Sheria na taratibu zilizowekwa, serikali kupitia Wizara ya Madini itaendelea kutanua wigo kuwawezesha kufanya biashara ya madini katika maeneo mengi zaidi.

Waziri Biteko alisisitiza kuhusu ndoto ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dkt. John Magufuli ya kutaka rasilimali madini kulinufaisha taifa na watanzania  na kueleza kuwa, ndoto hiyo ndiyo iliyopelekea  kufanyika kwa mageuzi mkubwa katika Sekta ya Madini.

Alikiri kuwa, kabla ya mabadiliko hakukuwa na mfumo rasmi uliowaonesha wachimbaji kujua sehemu sahihi ya kuuzia madini yao vivyo hivyo kwa wanunuzi wa madini suala ambalo lilipelekea kuwepo vitendo vya utoroshaji madini jambo ambalo lilionekana ni la kawaida.

Waziri  Biteko aliwataka wafanyabishara hao kuyatumia masoko yaliyoanzishwa katika mikoa mbalimbali nchini  na kusisitiza  kuwa, serikali itaendelea kudhibiti vitendo vya utoroshaji madini na kueleza kuwa, waliobainika kufanya vitendo hivyo wataanza kufikishwa kwenye vyombo vya sheria na hivyo kuwataka kuwa  chanzo  cha mabadiliko ili kuzuia vitendo vya utoroshaji madini.

‘’ Tumekutana mpaka na wakemia wanaotengeneza madini feki. Kuna wengine wataanza kufikishwa kwenye vyombo vya sheria. Tunataka chumba cha madini kiwe na hewa ya kutosha,’’ alisisitiza Biteko.

Akijibu hoja zilizotolewa na Mwenyekiti wa Chama Cha Wafanyabishara wa Madini ya Vito (TAMIDA) Sam Mollel, kuhusu changamoto ya ucheleweshaji wa vibali vya kusafirisha madini nje ya nchi, Waziri Biteko aliwataka kuwa na subira wakati serikali  ikishughulikia suala hilo.

Aidha, akijibu  changamoto  ya Masonara kusimamiwa  na  wizara nyingine, Waziri Biteko  aliwataka wafayabiashara hao kuwasilisha maoni kuhusu suala hilo  kama ilivyofanyika katika kuandaa Kanuni za Masoko na kuongeza kwamba,   ‘’ Tunataka kuwa wizara ambayo inatatua matatizo’’.

Naye, Naibu Waziri wa Madini Stanslaus Nyongo alisisitiza kuhusu suala la kulipa kodi kama inavyowapasa na kuwataka kuyafahamu mabadiliko yaliyofanywa katika sekta na kuwa sehemu ya mabadiliko hayo.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini, Dustan Kitandula, aliipongeza wizara kwa kazi ya kuwalea wadau wa madini na kueleza kwamba, miaka ya nyuma mambo kwenye sekta hayakuwa yakienda vizuri.

Aidha, aliwapongeza wafanyabiashara wa madini na kueleza kuwa, hivi sasa wameanza kubadilika huku tabia ya kufanya biashara ya madini kiholela ikianza kutoweka.

‘’ Sisi Kamati tunapoona mambo yanakwenda vizuri mnaturahisishia kazi yetu’’, alisisitiza Mwenyekiti wa Kamati.

Kikao hicho kimefanyika ikiwa ni jitihada za wizara  za kuendelea kutoa elimu kwa wadau wa madini  ikiwemo kusikiliza na kutatua  changamoto kwenye sekta  ili kuwezesha biashara ya madini kufanyika katika mazingira mazuri yanayoleta tija kwa pande zote.

Aidha, sambamba na mkutano huo, imefanyika Semina kwa Wabunge wa Kamati ya Kudumu ya Nishati na Madini kubwa ikiwa ni serikali kueleza nia yake ya kukifanya Chuo Cha Madini Dodoma kulelewa na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

Akifunga semina hiyo, Mwenyekiti wa Kamati Dustan Kitandula alitaka mchakato wa wa kukilea Chuo hicho kutochukua muda mrefu na alikitaka kijisimamie chenyewe ndani ya muda mfupi baada ya kulelewa  na kutoa elimu bora.

Pia, alitaka kozi ya Mafundi Mchundo kuwekewa msingi mzuri.

Pamoja na hayo, Mwenyekiti wa Kamati aliitaka wizara kukiongezea nguvu Kituo Cha Jimolojia Tanzania (TGC) ikiwemo bajeti ya kutosha kukiwezesha kuboresha miundombinu yake.

Read more

PROFESA MANYA AONGOZA MDAHALO KUHUSU USHIRIKISHWAJI WA WAZAWA KWENYE UTOAJI WA HUDUMA (LOCAL CONTENT) KATIKA MKUTANO WA SADC

Tarehe 08 Agosti, 2019 Katibu Mtendaji wa Tume ya Madini, Profesa Shukrani Manya ameongoza mdahalo kuhusu ushirikishwaji wa wazawa katika utoaji wa huduma kwenye sekta mbalimbali nchini (local content) ikiwa ni sehemu ya maadhimisho ya wiki ya viwanda ya Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini Mwa Afrika (SADC) yanayofanyika katika Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa wa Julius Nyerere jijini Dar es Salaam.

Mdahalo huo ulishirikisha pia Katibu Mtendaji wa Baraza la Taifa la Uwezeshaji Wananchi Kiuchumi (NEEC), Beng’l Issa, Mhadhiri kutoka Chuo Kikuu cha Mzumbe –Tawi la Dar es Salaam, Prof. Honest Ngowi na Mkurugenzi wa Tafiti za Kimkakati kutoka Taasisi ya REPOA, Dk. Jamal Msami

Waliohudhuria katika mdahalo huo walikuwa ni pamoja na Mkurugenzi wa Sera na Mipango wa Wizara ya Madini, Augustine Ollal, Mkurugenzi wa Ukaguzi wa Migodi na Mazingira wa Tume ya Madini, Dk. Abdulrahman Mwanga, watendaji kutoka Wizara ya Madini na Tume ya Madini pamoja na wadau kutoka taasisi za fedha na  wajasiriamali.

Awali akielezea manufaa ya ushirikishwaji wa wazawa katika utoaji wa huduma kwenye shughuli za madini na sekta nyingine, Katibu Mtendaji wa Baraza la Taifa la Uwezeshaji Wananchi Kiuchumi (NEEC), Beng’l Issa alisema kuwa ni pamoja na kuinua uchumi kuanzia katika ngazi ya chini na Taifa kwa ujumla.

Akielezea mafanikio ya utekelezaji wa mpango wa ushirikishwaji wa wazawa katika utoaji wa huduma kwenye shughuli zinazofanywa na wawekezaji nchini, Beng’l alisema wawekezaji kupitia miradi mbalimbali ya maendeleo wameanza kutumia huduma zinazotolewa na watanzania hivyo kuongeza kipato.

Alitaja miradi hiyo kuwa ni pamoja na ule wa ujenzi wa reli ya kisasa kutoka Dar es Salaam hadi Morogoro, miundombinu, sekta ya madini na gesi.

Mapendekezo yaliyowasilishwa na wachangiaji mbalimbali kupitia mdahalo huo yalikuwa ni pamoja na utoaji wa elimu kwa watoaji huduma wa ndani kuhusu namna bora ya kutoa huduma na bidhaa bora, wazalishaji na watoa huduma wa ndani kuingia ubia na kampuni nyingine kubwa kutoka nje ya nchi lengo likiwa ni kuongeza ufanisi na kupata uzoefu zaidi.

Akihitimisha mdahalo huo, Profesa Manya aliwataka wadau kutumia changamoto mbalimbali kwenye sekta mbalimbali kama fursa hususan kwenye utoaji wa huduma na kujipatia kipato.

Read more

TUME YA MADINI YATWAA UBINGWA KWENYE MAONESHO YA SABASABA

Tume ya Madini imefanikiwa kupata kikombe cha ushindi kwenye Kundi la Nishati na Madini katika Maonesho ya Kimataifa ya Sabasaba yanayoendelea katika viwanja vya Mwalimu Nyerere jijini Dar es Salaam. Kikombe hicho kilikabidhiwa  kwenye sherehe za ufunguzi  wa maonesho hayo na Mgeni Rasmi Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano Tanzania, Samia Suluhu Hassan

Tume ya Madini litwaa kikombe hicho mara baada ya kuzishinda Taasisi kongwe za Serikali ambazo ni Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) iliyoshika nafasi ya pili na Shirika la Maendeleo ya Petroli Nchini (TPDC) iliyoshika nafasi ya tatu.

Akizungumzia ushindi huo katika mahojiano maalum, Katibu Mtendaji wa Tume ya Madini, Profesa Shukrani Manya alipongeza kazi iliyofanywa na Kamati ya Maandalizi ya Maonesho iliyoshirikisha wajumbe kutoka Tume ya Madini na kampuni za madini nchini.

Katika hatua nyingine, Profesa Manya aliwataka washiriki wa maonesho hayo kuendelea kuwatumikia watanzania kwa kuchapa kazi kwa uadilifu huku wakiendelea kutoa elimu kwa umma kupitia maonesho na vyombo vya habari.

“Tunataka ifike mahali, Sekta ya Madini iwe taswira chanya kwa kiasi kikubwa kila mahali, hivyo kuchochea ongezeko la uwekezaji nchini.

Naye Mkurugenzi wa Huduma za Tume, William Mtinya akielezea siri ya ushindi wa Tume ya Madini alisema kuwa, ni kujipanga na ubunifu wa hali ya juu kwenye uelimishaji wa umma kupitia maonesho.

Mtinya alisema Tume ya Madini ilipanga kutumia maonesho haya kama njia mojawapo ya kujibu kero mbalimbali za wachimbaji wa madini hususan wadogo na kutangaza fursa za uwekezaji.

“Maonesho haya ni sehemu ya  mikakati ya Tume ya Madini katika kuelimisha umma, tuna mikakati mingine mingi kama vile vipindi vya redio, televisheni, magazeti, blogs, mitandao ya kijamii lengo kuhakikisha watanzania wote wanakuwa na uelewa mpana wa sekta ya madini,” alisema Mtinya

Mtinya aliishukuru Wizara ya Madini na Tume ya Madini kwa kuwa mstari wa mbele katika kuyapa maonesho hayo kipaumbele kama njia mojawapo ya kuelimisha umma.

Read more

WIZARA YA MADINI, FEDHA ZASAINI MAKUBALIANO YA MKAKATI WA UKUSANYAJI WA MADUHULI

Tarehe 17 Juni, 2019, Wizara ya Madini na Wizara ya Fedha na Mipango zimesaini makubaliano ya mkakati wa ukusanyaji wa maduhuli kwa mwaka wa fedha 2019/2020 ya shilingi bilioni 475.

Hafla ya utiaji wa saini wa makubaliano hayo iliyofanyika jijini Dodoma, ilihudhuriwa na viongozi waandamizi wa Wizara ya Madini na Tume ya Madini ambao ni pamoja na Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Profesa Simon Msanjila, Kamishna wa Madini, David Mulabwa, Mkurugenzi wa Utawala na Usimamizi wa Rasilimaliwatu kutoka Wizara ya Madini, Issa Nchasi,  Mhasibu Mkuu kutoka Wizara ya Madini, Athony Tarimo na Mkurugenzi wa Sera na Mipango kutoka Wizara ya Madini, Augustine Ollal.

Viongozi kutoka Tume ya Madini waliohudhuria hafla hiyo ni pamoja na Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula, Kaimu Katibu Mtendaji wa Tume ya Madini, Dk. Venance Mwase, Kaimu Mkurugenzi wa Huduma za Tume, William Mtinya, Mwanasheria wa Tume ya Madini, Salome Makange, Afisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Dodoma aliyewakilisha Maafisa Madini Wakazi wa Mikoa, Jonas Mwano na watendaji wengine.

Akizungumza kabla ya kusaini makubaliano hayo, Katibu Mkuu wa Wizara ya Fedha, Doto James alisema kuwa mbali na kusaini makubaliano hayo, Wizara yake itatoa kiasi cha shilingi bilioni 10.7 kama fedha zitakazotumika kwenye mradi wa kimkakati wa ukusanyaji wa maduhuli kulingana na vigezo vilivyotolewa.

Aliendelea kusema kuwa, lengo la kutoa fedha hizo ni kuiwezesha Wizara ya Madini kupitia Tume ya Madini kufikia lengo la ukusanyaji wa maduhuli lililowekwa kwa mwaka wa fedha 2019/2020 la shilingi bilioni 475.

Naye Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Profesa Simon Msanjila akizungumza kwenye hafla hiyo aliishukuru Serikali kupitia Wizara ya Fedha na Mipango kwa kutoa kiasi hicho cha fedha na kuongeza kuwa Wizara ya Madini pamoja na Tume ya Madini imejipanga kuhakikisha lengo lililowekwa la ukusanyaji wa maduhuli limetimia.

Alisema kuwa, fedha zinazotolewa na Wizara ya Fedha na Mipango zitatumika kuboresha ukusanyaji wa maduhuli kupitia ununuzi wa vifaa vya kupimia madini pamoja na magari yatakayotumika kufika sehemu zote zenye shughuli za uchimbaji wa madini na kukusanya maduhuli.

Katika hatua nyingine, Profesa Msanjila alisema kuwa ili kuongeza usimamizi kwenye ukusanyaji wa maduhuli, hivi karibuni Wizara kupitia Tume ya Madini ilitangaza ajira kwa vibarua na kuongeza kuwa kwa sasa mchakato wa ajira unafanyika ili kuwapata wenye vigezo.

Aidha, Profesa Msanjila aliwashukuru wadau wote wa madini nchini kwa ushirikiano walioonyesha na kusisitiza kuwa Serikali ipo tayari kuwasaidia ili waweze kunufaika na Sekta ya Madini.

Aliipongeza Tume ya Madini kwa kufanya kazi kwa kujituma pamoja na changamoto zote zilizokuwepo hivyo kuwezesha Serikali kufikia lengo la ukusanyaji wa maduhuli kutokana na Sekta ya Madini kwa mwaka 2018/2019.

Naye Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula mbali na kuishukuru Serikali kwa fedha hizo, alisema Tume ya Madini ina nia ya dhati ya kuisaidia Serikali kwenye  ukusanyaji wa maduhuli.

Alisisitiza kuwa, Tume ya Madini inaendelea kusimamia kwa karibu zaidi masoko ya madini yaliyoanzishwa hivi karibuni nchini kote, hivyo kuchochea ukuaji wa uchumi kupitia sekta ya madini.

Read more

Wachimbaji Madini Lindi watoa kilio Tume ya Madini

Na Issa Mtuwa (Wizara ya Madini) Lindi na Mtwara

Mwenyekiti wa Tume ya Madini Prof. Idris Kikula amekutana na kilio cha wachimbaji wa madini mkoani Lindi kuhusu ongezeko la tozo zilizo kinyume cha sheria ya madini. Wakiongea kwa nyakati tofauti wachimbaji hao wamesema halmashauri za wilaya na vijiji zimekuwa zinawatoza tozo zaidi na ile iliyowekwa na sheria mama ambayo ni 0.03 badala yake wamekuwa wakitumia sheria ndogo (by law) zilizopitishwa na baraza la madiwani kuwatozo tozo zadi kinyume na sheria mama.

Wameongeza kuwa halmashauri zinatoza tozo zao, na halmashauri za vijiji nazo zinajipangia ushuru wao kitu ambacho kina kuwa kero na kusababisha usumbufu kilio ambacho walikiwasilisha wakati wa mkutano mkuu wa sekta ya madini uliofanyika tarehe 22/01/2019 chini ya uenyekiti wa Rais Dkt. John Pombe Magufuli.

Prof. Kikula amekutana na kilio hicho akiwa ziara mkoani humo kutembelea na kukagua shuguli za madini, kusikiliza na kutatua kero za wadau wa madini. Kufuatia kilio hicho, Prof. Kikula ametoa wito kwa wachimbaji wa madini ya Gypsum, Kokoto, Chumvi na mchanga nchini kote kuwa na subira wakati Tume ya Madini ikihangaikia utatuzi wa changamoto hiyo ya utozwaji wa tozo zinazo tozwa na baadhi ya halmashauri za wilaya na vijiji kinyume na taratibu za sheria ya madini.

Prof. Kikula ameyasema hayo leo mara baada ya kutembelea machimbo mbalimbali ya madini ya Gypsum ikiwemo ya kampuni ya KNAUF Gypsum Tanzania Ltd, machimbo ya Mavuji yanayomilikiwa na mchimbaji mdogo Faridu Sheweji na mchimbo ya chumvi yanayomilikiwa na Magereza Lindi eneo la  Machole.

Akijibu hoja ya kero hiyo, mwenyekiti wa tume amekiri uwepo wa malalamiko ya namna hiyo kutoka kwa wachimbaji wa mikoa mbalimbali nchini na siyo kwa Lindi peke yake.  Anashangazwa na hali hiyo kwa kuwa sheria ya madini na miongozo mbalimbali iko wazi na inaelekeza vizuri kuhusu tozo zinazotakiwa kutozwa. Amesema wao kama tume wanafanya jitihada kutatua kero hiyo, hivyo watawasilisha malalamiko yao kwa mamlaka ya juu ambayo ni Waziri mwenye dhamana ya madini Doto Biteko ili aweze kuzungumza na Waziri mwenye dhamana ya Serikali za Mita (TAMISEMI) Suleiman Jafo ili kuondoa kero hiyo.

“Nalitambua hili tatizo, kila tunapofanya ziara mikoa mbalimbali hii changamoto inajitokeza, sijui ni kwa nini inakuwa hivyo kwa sababu sheria iko wazi namna tozo zinavyotakiwa kutozwa. Naomba niwaahidi tutalishugulikia hili haraka sana, na mara baada ya ziara hii tutaandaa ripoti na kuiwasilisha kwa Waziri Biteko, pamoja na ripoti lakini pia nitamwambia kwa mdodomo ili kusisitiza juu ya kero hii” amesema Prof. Kikula.

Prof. Kikula ameziomba halmashauri na kila mdau wa madini kote nchini wazisome na kuzipitia vizuri sheria ya madini hususani inayohusu tozo mbalimbali za madini kabla ya kuanza kuwatoza wachimbaji. Mwenyekiti ameambatana na Kamishna wa Madini Prof. Abdulkarim Mruma walio anza ziara ya kikazi katika mikoa minne ya Lindi, Ruvuma, Njombe na Iringa katika kukagua shuguli za madini na kusikiliza na kutatua kero.

Wakati huo huo mwenyekiti wa Tume ya Madini amefanya mazungumzo na wafanyakazi wa Tume hiyo wa mikoa ya Lindi na Mtwara kwenye ofisi za Afisa Madini Mkazi mkoa wa Mtwara. Amesikiliza kero za wafanyakazi hao hususani ukosefu wa watumishi na vitendea kazi. Kuhuusu magari amesema katika mwaka wa fedha ujao kila mkoa utapata gari jipya kuongezea yaliyopo na kuhusu watumishi suala hilo linafanyiwa kazi. Amewakumbusha kuhusu uadilifu katika kazi zao.

Read more

Wachimbaji na Wafanyabiashara wa Madini Waaswa Kutumia Masoko ya Madini

Spika wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Job Ndugai amewataka wachimbaji na wafanyabiashara wa madini kuyatumia kikamilifu masoko ya madini yaliyofunguliwa katika mikoa mbalimbali nchini na kujiepusha na utoroshwaji na magendo ya madini.

Ndugai ameyasema hayo leo tarehe 26 Mei, 2019 kwenye  ufunguzi wa maonesho ya madini yanayofanyika katika viwanja vya Bunge jijini Dodoma yenye lengo la kutoa uelewa zaidi kwa  wabunge na wadau mbalimbali wanaohudhuria Bunge la Bajeti linaloendelea.

Pia amesema kuwa, kupitia maonesho hayo watajifunza masuala mbalimbali ya sekta ya madini yatakayowawezesha kuishauri vizuri Serikali.

Aidha, Spika Ndugai amesema, mabadiliko mbalimbali yanayofanyika katika sekta ya madini ikiwa ni pamoja kupunguza kodi na tozo mbalimbali zilizokuwepo awali ni juhudi za Serikali katika kupunguza utoroshwaji wa madini na hivyo kuifanya kuchangia kikamilifu katika pato la Taifa.

Kwa upande wake, Naibu Waziri wa Madini, Stanslaus Nyongo amesema, Maonesho hayo ni moja ya juhudi zinazofanywa na Serikali katika kuelimisha umma ili kutoa uelewa zaidi juu ya sekta.

Naibu Waziri, Nyongo amewataka washiriki wote katika maonesho hayo kutumia fursa hiyo kubadilishana uzoefu pamoja na kutangaza fursa zilizopo katika sekta ya madini ili kuvutia uwekezaji.

Akitoa taarifa ya washiriki wa maonesho hayo, Nyongo amebainisha kuwa ni pamoja na taasisi Saba (7) zilizopo chini ya Wizara ya Madini, Kampuni 32 za Madini, Chama cha Wachimbaji Madini Wanawake (TAWOMA), Shirikisho la Wachimbaji Madini Tanzania (FEMATA), Chama cha Wachimbaji Wakubwa wa Madini (TCM), Asasi za Kiraia na Chama cha wafanyabiashara wa Madini Tanzania (TAMIDA), pamoja na watoa huduma katika makampuni ya migodi kama vile walipuaji wa baruti.

Maonesho haya ni ya pili ikiwa ni mwendelezo wa Maonesho yaliyofanyika mwaka jana kabla  ya uwasilishaji wa bajeti ya Wizara ya Madini.

Read more

Katibu Mkuu Wizara ya Madini, Azindua Soko la Madini Chunya

Na Greyson Mwase, Chunya

Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Profesa Simon Msanjila amezindua Soko la Madini Chunya ikiwa ni sehemu ya utekelezaji wa maagizo yaliyotolewa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. John Pombe Magufuli ya kutaka Wilaya ya Chunya kuhakikisha imekamilisha na kuzindua soko la madini ndani ya kipindi cha siku saba. Rais Magufuli alitoa agizo hilo tarehe 27 Aprili, 2019 wilayani Chunya katika mkutano wake na wachimbaji na wachenjuaji wa madini.

Uzinduzi huo ulishirikisha Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula, Mkuu wa Wilaya ya Chunya, Mary-Prisca Mahundi,  Mkurugenzi wa Utawala na Usimamizi wa Rasilimaliwatu kutoka Wizara ya Madini, Issa Nchasi, Mhasibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Anthony Tarimo na Kamishna Msaidizi- Uendelezaji wa Migodi kutoka Wizara ya Madini, Ali Ali.

Wengine walioshiriki katika uzinduzi huo ni pamoja na Mkurugenzi wa Ukaguzi na Biashara ya Madini kutoka Tume ya Madini, Dk. Venance Mwase, wawakilishi wa wachimbaji na wafanyabiashara wa madini, viongozi wa dini pamoja na vyombo vya habari.

Watendaji kutoka Wizara ya Madini, Tume ya Madini na Idara nyingine za Serikali wakifuatilia hotuba ya uzinduzi wa Soko la Madini Chunya iliyokuwa inatolewa na Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Profesa Simon Msanjila. (hayupo pichani).

Akizungumza wakati wa uzinduzi huo, Profesa Msanjila alisema kuwa, tangu kuingia madarakani kwa Serikali ya Awamu ya Tano, imekuwa ikisisitiza dhamira yake ya kuhakikisha Sekta ya Madini inakua, inanufaisha watanzania pamoja na kuchangia ukuaji wa Pato la Taifa.

Akielezea mafanikio ya Serikali kupitia Wizara ya Madini kwenye usimamizi  wa rasilimali za madini, Profesa Msanjila alisema kuwa,  ili kuhakikisha kuwa wananchi wote wananufahika na rasilimali za madini, Serikali ilitunga Sheria ya Mamlaka ya Nchi  Kuhusiana na Umiliki wa Maliasili Namba 5 ya Mwaka 2017; Sheria ya Mapitio na Majadiliano Kuhusu Masharti Hasi katika Mikataba ya Maliasili za Nchi Namba 6 ya mwaka 2017 pamoja na kufanya marekebisho ya Sheria ya Madini Sura ya 123.

Aliendelea kueleza kuwa Serikali pia imefuta baadhi ya tozo ambazo zilikuwa kero kwa wafanyabiashara wa madini hususan wachimbaji wadogo na kufafanua kuwa tozo hizo kuwa ni pamoja na kodi ya ongezeko la thamani (VAT) asilimia 18 na kodi ya zuio ya asilimia tano kwa wachimbaji wadogo.

Alisema kuwa, kuwekwa kwa mazingira mazuri ya kibiashara kwenye sekta ya madini pamoja na kufuta kodi na tozo mbalimbali zinazofikia asilimia 23 kutaondoa utoroshwaji wa madini na kusaidia wachimbaji wadogo kutambuliwa kupitia uanzishwaji wa masoko ya madini.

Alieleza manufaa mengine kuwa ni pamoja na kupunguza gharama za uendeshaji wa shughuli za wachimbaji wadogo na kuongeza wigo wa mapato ya nchi. Katika hatua nyingine, Profesa Msanjila aliwataka  wachimbaji wote wadogo na wafanyabiashara wa madini  kuendelea kushirikiana na mamlaka mbalimbali  za Serikali katika kutekeleza majukumu  yao kwa kufuata sheria, kanuni, taratibu na miongozo mbalimbali  inayotolewa na Serikali.

Akielezea manufaa ya soko jipya la madini Chunya, Profesa Msanjila alisema soko litaziba mianya ambayo imekuwa chanzo cha utoroshwaji wa madini, ukwepaji kodi na hivyo kusababisha biashara nzima ya madini kufanyika kiholela katika maeneo mengi ya nchi.

Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Profesa Simon Msanjila akisoma hotuba ya uzinduzi kabla ya kuzindua Soko la Madini Chunya.

Aliongeza kuwa kuanzishwa kwa Soko la Madini Chunya kutawezesha na kurahisisha biashara nzima ya madini na kuwa kiungo muhimu cha kuwakutanisha wachimbaji na wafanyabiashara kwa lengo la kuuza na kununua madini. Profesa Msanjila aliendelea kufafanua manufaa mengine ya soko kuwa ni pamoja na kuwa suluhisho la tatizo la kupunjwa na kudhulumiwa na kuondoa  vitendo vya dhuluma ambavyo vimekuwa  vikiwahusisha wafanyabiashara wa madini wasiokuwa waaminifu kwa baadhi ya wachimbaji wadogo.

“Soko hili litaondoa  uwezekano wa wanunuzi  wa madini kuibiwa na wajanja wachache wanaojifanya  kuwa na madini wakati hawana, nawasihi wanunuzi wa madini kulitumia soko kikamilifu ili kuepuka udanganyifu na matapeli tu” alisema Profesa Msanjila.

Katika hatua nyingine Profesa Msanjila aliupongeza uongozi wa Wilaya ya Chunya, wafanyabiashara wa madini kwa kuhakikisha Soko la Madini Chunya limezinduliwa ndani ya muda uliopangwa.

Wakati huo huo akizungumzia hali ya uanzishwaji wa masoko ya madini nchini, Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Profesa Idris Kikula alisema kuwa, hadi kufikia sasa masoko matano ya madini yameshafunguliwa katika mikoa ya Geita, Singida, Kahama, Arusha – Namanga na Chunya.

Aliongeza kuwa masoko mengine ya madini yanatarajiwa kufunguliwa kabla ya tarehe 05 Mei, 2019 ikiwa ni pamoja na Soko la Madini ya Dhahabu na Vito vya Thamani Ruvuma, Soko la Madini Shinyanga, Soko la Madini Dodoma na Soko la Madini Mbeya.

Profesa Kikula alitaja masoko mengine ambayo yanatarajiwa kufunguliwa hivi karibuni kuwa ni pamoja na Soko la Madini ya Bati (tin) na Soko la Madini ya Dhahabu Handeni. Alisisitiza kuwa mikoa mingine ipo katika  hatua za mwisho kukamilisha vigezo mbalimbali vikiwemo vya kiusalama na miundombinu.

Read more

Tunataka Kurahisisha Mazingira Biashara Ya Madini – Biteko

Naibu Waziri Nyongo ataka Soko la Madini Arusha kuanzishwa haraka

Waziri wa Madini Doto Biteko amesema Serikali kupitia Wizara yake inalenga kurahisisha Mazingira ya Biashara ya Madini ikiwemo kuwalea wachimbaji na kuwataka wafanyabiashara na wachimbaji kuhakikisha wanajisimamia wenyewe kwa manufaa yao na Taifa.

Waziri Biteko ameyasema hayo alipokutana na viongozi wa Chama Cha Wafanyabiashara wa Madini Tanzania (TAMIDA), wakiongozwa na Mwenyekiti wa Chama hicho Sam Mollel ofisini kwake jijini Dodoma Aprili 10, kwa lengo la kujadili masuala mbalimbali yanayohusu biashara ya madini nchini.

Amekitaka chama hicho kuendelea kushirikiana na wizara kwa lengo la kusukuma mbele Sekta ya Madini ikiwemo kuhakikisha biashara ya madini inafanyika katika mazingira yenye kuzinufaisha pande zote na kuwasisitiza viongozi hao kuhakikisha wanachama wao wanafuata taratibu wanapofanya biashara ya madini.

Awali, kabla ya kujibu hoja zilizowasilishwa na chama hicho, Waziri Biteko amekipongeza chama hicho kwa kuwa kimekuwa kikitoa njia mbadala pindi kinapowasilisha changamoto na kero zake badala ya kuishia kulalamika na kuongeza, “wizara inaona fahari kwa hilo na tunayachukulia kwa umuhimu maoni yenu,”.

Akizungumzia suala la kodi ya ongezeko la thamani na kodi ya zuio ambayo imeondolewa kwenye uchimbaji mdogo, Waziri Biteko amekitaka Chama hicho kutoa nafasi kwa serikali kufuatilia suala hilo. Waziri Biteko ameleeza hilo kufuatia hoja iliyowasilishwa na Mwenyekiti wa TAMIDA Sam Mollel ambaye ameeleza kuwa, katika mkoa wa Arusha, kodi hiyo bado inatozwa licha ya serikali kuiondoa.

Waziri wa Madini Doto Biteko katika picha ya pamoja na Viongozi wa (TAMIDA) pamoja na Viongozi Waandamizi wa Wizara baada ya kikao.

Aidha, Waziri Biteko ametolea ufafanuzi wa changamoto kadhaa zilizowasilishwa na Mwenyekiti Sam Mollel kwa niaba ya chama hicho ikiwemo. Kuhusu bei elekezi, Waziri Biteko amesema wizara itaendelea kushirikiana na wadau kuhakikisha suala hilo linakuwa shirikishi. Waziri Biteko amesema hilo baada ya TAMIDA kutoa pongezi kwa serikali kwa kutoa nafasi kwa wadau kukaa pamoja na serikali kujadili suala la bei elekezi ambapo Mwenyekiti huyo amemweleza Waziri Biteko kuwa, katika hilo, serikali na wadau wameanza vizuri.

Akitolea ufafanuzi kuhusu suala la kurejesha maonesho ya madini jijini Arusha, Waziri Biteko amesema suala la maonesho ya madini kufanyika arusha inawezekana lakini si kwa madini ya Tanzanite, na kuongeza kuwa, serikali imedhamiria kufanya shughuli zote zinazohusu madini hayo ndani ya ukuta unaozunguka machimbo ya mirerani lakini pia ikilenga kuubadilisha mji wa mirerani ufanane na madini hayo.

Aidha, Waziri Biteko amezungumzia suala la kuongeza wataalam wa kuthamini madini ya Tanzanite Mirerani na kueleza kuwa, kutokana na unyeti na umuhimu wa suala hilo, tayari serikali imeanza kulifanyia kazi ili kuhakikisha inaongeza idadi ya wataalam kuwezesha shughuli za uthamini Mirerani, kufanyika kwa wakati. Ufafanuzi huo umetolewa baada ya Mwenyekiti wa TAMIDA Sam Mollel kuwasilisha changamoto ya kuwepo na upungufu wa wataalam hao.

Kwa upande wake, Naibu Waziri wa Madini Stanslaus Nyongo akizungumza katika kikao hicho, ametaka kuanzishwa haraka kwa soko la Madini jijini Arusha na kueleza kuwa, kwa upande wa wizara itahakikisha inashirikiana na serikali ya mkoa kuhakikisha soko hilo linaanzishwa haraka. Naibu Waziri Nyongo amesema hayo akijibu hoja ya Mwenyekiti wa TAMIDA Sam Mollel ambaye ameleeza katika kikao hicho kuwa, Chama hicho kinaunga mkono Serikali kuhusu uanzishwaji wa masoko ya madini na kuitaka serikali ione umuhimu wa kuanzisha soko La madini la madini mkoani arusha kuwezesha biashara ya madini ya vito kufanyika kwa urahisi.

Kuhusu vibali vya Wataalam wa masuala ya ukataji na unga’rishaji wa madini kutoka nje ya nchi, Naibu Waziri Nyongo amesema kuwa, ni kweli kwamba serikali inawahitaji wataalam hao kwa kuwa pia watawezesha kutoa ujuzi huo kwa wataalam wa ndani ili kuhamasisha viwanda vya ukataji madini na kuongeza, “serikali inaangalia namna ya kulipatia ufumbuzi suala hilo kwa kushirikiana na mamlaka zinazohusika kwa sababu pia tunataka watu wetu wanufaike na utaalam huo”.

Pia, ameongeza kuwa, kutokana na kulichukulia suala la uongezaji thamani madini kwa umuhimu, inakitegemea kituo cha Jemolojia Tanzania (TGC) kwa ajili ya kuzalisha wataalam na kukitaka chama hicho kusaidia kuongeza idadi ya wanafunzi wanaodahiliwa katika kituo hicho kwa kuwa hivi sasa idadi bado ni ndogo.

Kikao hicho cha Waziri na TAMIDA ni cha kwanza tangu kuteuliwa kwa Waziri wa Madini Doto Biteko kuiongoza wizara husika. Wengine waliohudhuria kikao hicho ni Viongozi Waandamizi kutoka wizara ya Madini na Tume ya Madini.

Read more

Wananchi watakiwa kumpisha mwekezaji kuchimba dhahabu

Na Greyson Mwase, Shinyanga

Aprili 03, 2019

Naibu Waziri wa Madini, Stanslaus Nyongo amewataka wananchi wa kijiji cha Mwakitolyo kilichopo Wilayani Shinyanga Vijijini Mkoani Shinyanga kumpisha mwekezaji  ambaye ni  mgodi wa uchimbaji wa kati wa madini ya dhahabu wa kampuni ya  Hanan Afro Asia Geo Engineering (T) Limited kutoka China  kuendelea na maandalizi ya uchimbaji wa madini ya dhahabu, kwa kuwa ndiye aliyewekeza katika kijiji husika kwa kufuata sheria na kanuni zake.

Naibu Waziri Nyongo ametoa agizo hilo mapema leo tarehe 03 Aprili, 2019 katika mkutano wake wa hadhara na wananchi wa kijiji hicho ikiwa ni sehemu ya ziara yake katika mkoa wa Shinyanga yenye lengo la kukagua shughuli za uchimbaji na uchenjuaji wa madini, kusikiliza na kutatua kero za wachimbaji wa madini.

Katika ziara yake Naibu Waziri Nyongo aliambatana na Kaimu Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga, Jasinta Mboneko, Kaimu Afisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Shinyanga, Hamis Kamando, Mkurugenzi wa Halmashauri ya Wilaya ya Shinyanga, Hoja Mahiba, Mbunge wa Jimbo la Solwa, Ahmed Salum, wawakilishi wa vyombo vya ulinzi na usalama vya mkoa, wataalam kutoka Wizara ya Madini, Tume ya Madini pamoja na waandishi wa habari.

Kutoka kushoto mbele, Kaimu Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga, Jasinta Mboneko na Naibu Waziri wa Madini, Stanslaus Nyongo wakinukuu kero mbalimbali zilizokuwa zinawasilishwa na wananchi wa kijiji cha Mwakitolyo kilichopo Wilayani Shinyanga Vijijini mkoani Shinyanga (hawapo pichani) kwenye mkutano wa hadhara.

Alisema kuwa, kumekuwepo na mgogoro wa muda mrefu kati ya wananchi wa kijiji cha Mwakitolyo na mwekezaji kutoka nchini China ambaye ni  kampuni ya Henan Afro-Asia Geo Engineering Co. Limited ambapo malalamiko yaliwasilishwa kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dk. John Pombe Magufuli katika ziara yake aliyoifanya Wilayani Kahama Machi 10, 2018 ambapo alielezwa kuhusu unyanyasaji  uliofanywa wakati wa zoezi la uthamini na ulipaji wa fidia kwenye maeneo hayo kwa ajili ya kupisha uanzishwaji wa mgodi wa uchimbaji wa kati wa madini ya dhahabu.

Aliendelea kusema kuwa katika kutekeleza agizo la Rais Magufuli Machi 11, 2018 aliyekuwa Naibu Waziri wa Madini, Doto Biteko alitembelea eneo la Mwakitolyo linalolalamikiwa kwa lengo la kufanya mkutano na kusikiliza malalamiko ya wananchi ambapo baada ya kusikiliza malalamiko hayo aliahidi kwenda kufanyia kazi malalamiko yao na kuwapa mrejesho.

Aliendelea kueleza kuwa, iliundwa timu maalum kwa ajili ya kufanya uchunguzi kulingana na hadidu rejea iliyokuwa imepewa ambayo iliitaka timu kukutana na viongozi kuanzia ngazi ya mkoa hadi wilaya, kuainisha majina ya wananchi waliolipwa na ambao hawajalipwa fidia, vigezo vilivyotumika wakati wa uthaminishaji na ulipaji wa fidia pamoja na mapendekezo mbalimbali.

Nyongo aliendelea kufafanua kuwa, mara baada ya timu kumaliza kazi yake, ilibainika kuwa mwekezaji alilipa kiasi cha shilingi bilioni 1.63 kama fidia kwa wananchi waliokuwa katika eneo husika hivyo zoezi kukamilika kwa asilimia 99.6.

Mbunge wa Solwa, Ahmed Salum akifafanua jambo kwa wananchi wa kijiji cha Mwakitolyo (hawapo pichani)

Alisisitiza kuwa pamoja na wananchi takribani 375 kulipwa fidia bado ilionekana kuwa wananchi wengi waliolipwa fidia sio wanakijiji wa Mwakitolyo na kuongeza kuwa wananchi 40 tu ndio walioonekana wamiliki halali wa mashamba pamoja na makazi.

Katika hatua nyingine Naibu Waziri Nyongo aliitaka Ofisi ya Halmashauri ya Wilaya ya Shinyanga kuharakisha upatikanaji wa maeneo mapya kwa ajili ya wanananchi 40 ambao ni wamiliki halali wa makazi na mashamba katika kijiji cha Mwakitolyo ili mwekezaji aweze kuanza shughuli za uchimbaji mara moja.

Aidha, Naibu Waziri Nyongo alimtaka Mkurugenzi wa Kampuni ya Henan Afro-Asia Geo Engineering Co. Limited kuhakikisha anadumisha mahusiano na wananchi wa kijiji cha Mwakitolyo na kumtaka kuhakikisha anashiriki katika uboreshaji wa huduma za jamii kama vile afya, elimu, barabara kama Sheria ya Madini pamoja na kanuni zake inavyofafanua.

Wakati huo huo Nyongo aliwataka wananchi kumpa ushirikiano mwekezaji ili kufaidi matunda ya uwekezaji kwenye kijiji chao ikiwa ni pamoja na ajira kwa wazawa, utoaji wa huduma za vyakula, biashara, huduma za jamii hivyo kupaisha uchumi wa kijiji hicho.

Aliendelea kusema kuwa, madini ni mali ya watanzania wote, hivyo baada ya uwekezaji kuanza kampuni hiyo italipa kodi mbalimbali kwenye halmashauri na Serikali kuu hivyo kuboresha sekta nyingine kama vile miundombinu, afya, elimu n.k.

Naye Mbunge wa Solwa, Ahmed Salum akizungumza katika mkutano huo mbali na kumpongeza Naibu Waziri Nyongo kwa kutatua mgogoro huo, aliwataka wananchi kufanya kazi kwa bidii huku wakilinda amani ya nchi.

Naye Mkurugenzi wa Kampuni ya Henan Afro-Asia Geo Engineering Co. Limited, Zhang Jiangho mbali na kuishukuru Serikali kupitia Wizara ya Madini kwa kutatua mgogoro huo  uliodumu kwa muda mrefu, aliahidi kushirikiana na wananchi wa kijiji cha Mwakitolyo kwa kuboresha  huduma za jamii na kulipa kodi na tozo mbalimbali za Serikali.

Read more